CHÍNH SÁCH ĐẦU TƯ CÔNG NGHỆ CAO TẠI CANADA

• Cơ hội, điều kiện và định hướng dành cho nhà đầu tư nước ngoài năm 2026

1. Tổng quan

• Canada đang định vị công nghệ cao là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế, năng suất và năng lực cạnh tranh quốc gia. Trong năm 2026, định hướng chính sách nổi bật tập trung vào trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, điện toán hiệu năng cao, công nghệ lượng tử, robot và hệ thống tự hành, công nghệ sinh học, vật liệu tiên tiến, hạ tầng số và các công nghệ có ý nghĩa chiến lược đối với an ninh kinh tế.
• Chính phủ Canada đồng thời theo đuổi hai mục tiêu song song: thu hút vốn đầu tư quốc tế có giá trị và bảo vệ công nghệ, dữ liệu, chuỗi cung ứng và lợi ích an ninh quốc gia. Investment Canada Act (ICA) cho phép Chính phủ xem xét đầu tư nước ngoài đáng kể về lợi ích kinh tế, đồng thời cho phép xem xét đầu tư nước ngoài ở bất kỳ quy mô nào nếu có rủi ro đối với an ninh quốc gia. (Cổng Thông Tin ISDE)
• Điều này tạo nên một môi trường tương đối đặc biệt: Canada vẫn khuyến khích nhà đầu tư nước ngoài tham gia các ngành công nghệ, nhưng các dự án liên quan đến công nghệ nhạy cảm, dữ liệu quan trọng, hạ tầng số hoặc chuỗi cung ứng chiến lược sẽ chịu mức độ thẩm tra cao hơn.

2. Canada ưu tiên những lĩnh vực công nghệ nào?

• Một trong những công cụ quan trọng là Sensitive Technology List (STL) của Canada. Danh sách này xác định 11 nhóm công nghệ được xem là nhạy cảm về quốc phòng và an ninh quốc gia, bao gồm:
• hạ tầng số tiên tiến; năng lượng tiên tiến; vật liệu và sản xuất tiên tiến; cảm biến và giám sát tiên tiến; hàng không, vũ trụ và vệ tinh; AI và dữ liệu lớn; tích hợp người–máy; khoa học sự sống; công nghệ lượng tử; robot và hệ thống tự hành, cùng các lĩnh vực liên quan đến công nghệ vũ khí. 
• Việc một dự án nằm trong hoặc liên quan chặt đến những lĩnh vực này không có nghĩa là nhà đầu tư nước ngoài bị cấm đầu tư. Tuy nhiên, nó có thể làm tăng mức độ quan tâm của Chính phủ đối với quyền kiểm soát công nghệ, dữ liệu, IP, chuỗi cung ứng và khả năng chuyển giao công nghệ.

3. Investment Canada Act và nhà đầu tư nước ngoài

• Investment Canada Act là một trong những khung pháp lý quan trọng nhất mà nhà đầu tư công nghệ quốc tế phải hiểu.
• Theo ISED, luật áp dụng rộng đối với người không phải Canada khi mua quyền kiểm soát doanh nghiệp Canada hoặc thành lập một doanh nghiệp mới tại Canada. Tùy trường hợp, nhà đầu tư có thể phải thực hiện Notification hoặc Application for Review, trừ trường hợp được miễn. (Cổng Thông Tin ISDE)
• Đối với một số giao dịch mua quyền kiểm soát doanh nghiệp Canada, cơ chế review về net benefit chỉ áp dụng khi giao dịch đạt ngưỡng luật định. Năm 2026, ngưỡng review đối với một số khoản đầu tư trực tiếp của nhà đầu tư WTO thuộc khu vực tư nhân không phải state-owned enterprise là 1,452 tỷ CAD về enterprise value. (Cổng Thông Tin ISDE)
• Tuy nhiên, điều này không nên được hiểu là các khoản đầu tư dưới ngưỡng sẽ không bị Chính phủ xem xét. National security review có thể áp dụng cho khoản đầu tư ở bất kỳ quy mô nào, bao gồm cả một số khoản đầu tư thiểu số và đầu tư mới. (Cổng Thông Tin ISDE)

4. Vì sao công nghệ cao chịu sự thẩm tra chặt hơn?

• Chính sách của Canada đã chuyển mạnh sang khái niệm economic security – an ninh kinh tế.
• Các hướng dẫn cập nhật năm 2025 nêu rõ Chính phủ có thể xem xét liệu khoản đầu tư có làm suy yếu an ninh kinh tế Canada thông qua việc tăng mức độ tích hợp của doanh nghiệp Canada với nền kinh tế nước ngoài hay không. Các yếu tố có thể được xem xét bao gồm quy mô doanh nghiệp, vị trí của doanh nghiệp trong hệ sinh thái đổi mới và tác động đến chuỗi cung ứng của Canada. (Cổng Thông Tin ISDE)
• Đặc biệt, các dự án liên quan đến sensitive technologies, critical infrastructure, critical minerals, dữ liệu cá nhân hoặc dữ liệu nhạy cảm và công nghệ lưỡng dụng có thể được xem xét kỹ hơn.
• Thực tế năm 2026 cho thấy cơ chế này không chỉ mang tính lý thuyết. Chính phủ Canada đã công bố các quyết định national security review đối với một số khoản đầu tư công nghệ; trong tháng 3/2026, một khoản đầu tư liên quan TikTok Canada được cho phép tiếp tục nhưng đi kèm các cam kết ràng buộc pháp lý mới. (Cổng Thông Tin ISDE)

5. Chính sách đặc biệt dành cho AI

• AI đang là một trong những lĩnh vực được Chính phủ Canada ưu tiên mạnh nhất.
• Chiến lược AI quốc gia cập nhật năm 2026 tập trung vào AI compute, cloud, connectivity, dữ liệu, chip, thương mại hóa và xây dựng năng lực AI có chủ quyền của Canada. Canada tuyên bố tiếp tục chào đón vốn đầu tư nước ngoài vào AI khi khoản đầu tư tạo ra lợi ích rõ ràng cho người Canada, đồng thời muốn tăng năng lực hạ tầng AI do Canada kiểm soát. (Cổng Thông Tin ISDE)
• Chính phủ cũng đang triển khai các khoản đầu tư quy mô lớn để mở rộng AI compute. Canadian Sovereign AI Compute Strategy bao gồm tới 2 tỷ CAD đầu tư vào các sáng kiến hạ tầng AI, trong đó có hỗ trợ cho hạ tầng compute thương mại và công cộng. (Cổng Thông Tin ISDE)
• Năm 2026, Canada mở chương trình AI Sovereign Compute Infrastructure Program, với khoảng 890 triệu CAD dành cho tầng xây dựng hạ tầng compute trong giai đoạn tài khóa bắt đầu từ 2026–27.
• Đây là cơ hội đặc biệt đối với nhà đầu tư có năng lực về:
• data centre → GPU/compute → cloud → AI infrastructure → cybersecurity → fibre → power infrastructure → cooling → chip → AI software.

6. AI Compute Access Fund và doanh nghiệp công nghệ

• Canada cũng đã xây dựng AI Compute Access Fund với quy mô lên tới 300 triệu CAD, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Canada tiếp cận năng lực tính toán AI.
• Theo hướng dẫn chương trình, đối tượng trọng tâm là Canadian-registered for-profit companies phát triển sản phẩm hoặc dịch vụ AI. Chương trình có thể hỗ trợ một phần chi phí cloud compute đủ điều kiện và hướng đến các doanh nghiệp có hoạt động R&D và lộ trình thương mại hóa cụ thể. (Cổng Thông Tin ISDE)
• Điều này dẫn tới một điểm rất quan trọng đối với nhà đầu tư nước ngoài: có vốn nước ngoài không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp tự động đủ điều kiện nhận mọi chương trình hỗ trợ của Chính phủ. Nhiều chương trình yêu cầu doanh nghiệp được thành lập hoặc hoạt động tại Canada và đáp ứng các điều kiện cụ thể về nhân sự, R&D, doanh thu, quyền sở hữu hoặc lợi ích kinh tế tại Canada.

7. Chính sách hỗ trợ nghiên cứu và phát triển – SR&ED

• Một công cụ quan trọng đối với các doanh nghiệp công nghệ là Scientific Research and Experimental Development (SR&ED).
• SR&ED cung cấp hai cơ chế chính:
• khấu trừ chi phí đủ điều kiện và Investment Tax Credit (ITC) đối với hoạt động nghiên cứu và phát triển đủ điều kiện tại Canada. Chương trình nhằm khuyến khích doanh nghiệp thực hiện R&D trong nước. 
• Năm 2026, Canada đã thực hiện các cải cách quan trọng đối với SR&ED. Đối với các trường hợp đủ điều kiện, mức ITC cơ bản là 15%, trong khi nhiều Canadian-controlled private corporations (CCPCs) có thể đủ điều kiện hưởng mức tăng cường 35% trong phạm vi expenditure limit. Với những tax years bắt đầu sau ngày 15/12/2024, giới hạn chi tiêu cho mức ITC 35% đã được nâng từ 3 triệu lên 6 triệu CAD, đồng thời mở rộng phạm vi phase-out theo taxable capital. 
• Đặc biệt, từ 1/4/2026, CRA triển khai cơ chế Pre-claim Approval tự nguyện cho một số doanh nghiệp đủ điều kiện, giúp doanh nghiệp được CRA đánh giá trước xem dự án dự kiến có đáp ứng yêu cầu SR&ED hay không. Đối tượng đủ điều kiện của cơ chế này bao gồm một số Canadian corporations, CCPCs và partnerships đáp ứng tiêu chí của chương trình. 

8. Công nghệ bán dẫn và công nghiệp sản xuất tiên tiến

• Canada cũng đang tăng cường vị thế trong semiconductor và advanced manufacturing.
• Trong năm 2026, Strategic Response Fund (SRF) công bố khoản hỗ trợ 210 triệu CAD cho dự án với IBM Canada và C2MI để mở rộng năng lực đóng gói bán dẫn tiên tiến và thương mại hóa, đồng thời tăng cường chuỗi cung ứng và năng lực R&D của Canada. (Cổng Thông Tin ISDE)
• Điều đó cho thấy chính sách công nghệ cao của Canada không chỉ tập trung vào phần mềm. Chính phủ đang hướng đến một hệ sinh thái rộng hơn:
• chip → photonics → advanced packaging → AI compute → robotics → manufacturing → supply chain.
• Nhà đầu tư quốc tế có năng lực công nghệ, vốn lớn và chuỗi cung ứng toàn cầu có thể đóng vai trò quan trọng trong mô hình này, đặc biệt khi dự án giúp tạo việc làm, chuyển giao công nghệ và tăng năng lực sản xuất tại Canada.

9. Strategic Response Fund và các dự án quy mô lớn

• Strategic Response Fund (SRF) hỗ trợ các dự án lớn, mang tính chuyển đổi và hợp tác trên nhiều ngành.
• Đến năm 2026, SRF đã công bố 159 dự án, với tổng vốn hỗ trợ 12,23 tỷ CAD và tổng chi phí dự án khoảng 80,96 tỷ CAD. Các lĩnh vực được hỗ trợ bao gồm bán dẫn, công nghệ số, sản xuất, chuỗi cung ứng và những ngành chiến lược khác. (Cổng Thông Tin ISDE)
• Đối với nhà đầu tư nước ngoài, đây là một chỉ báo quan trọng: Chính phủ Canada có xu hướng ưu tiên các dự án có quy mô đủ lớn và tác động kinh tế rõ ràng, thay vì đơn thuần hỗ trợ hoạt động đầu tư tài chính thụ động.

10. Nhà đầu tư nước ngoài nên xây dựng cấu trúc đầu tư như thế nào?

• Một nhà đầu tư quốc tế muốn đầu tư vào công nghệ cao tại Canada có thể cân nhắc mô hình:
• Nhà đầu tư nước ngoài → Canadian corporation → R&D tại Canada → tuyển dụng kỹ sư/chuyên gia → đăng ký IP → thương mại hóa → xuất khẩu → mở rộng vốn.
• Cấu trúc này thường phù hợp hơn với mục tiêu tạo giá trị lâu dài so với việc chỉ mua tài sản hoặc cổ phần mà không có hoạt động kinh tế thực chất.
• Doanh nghiệp nên chuẩn bị:
• Business plan → nguồn vốn hợp pháp → corporate structure → IP strategy → R&D plan → workforce plan → cybersecurity/data governance → tax plan → regulatory assessment → investment review assessment.
• Nếu dự án thuộc lĩnh vực nhạy cảm, cần đánh giá ICA và national security ngay từ giai đoạn trước giao dịch.

11. Những lĩnh vực cần thận trọng đặc biệt

• Một số dự án công nghệ có thể tạo ra mức độ nhạy cảm cao hơn, đặc biệt khi liên quan đến:
• AI và big data; cybersecurity; advanced sensing; quantum; robotics; aerospace/space; defence-related technology; biotechnology; critical infrastructure; critical minerals; advanced manufacturing; semiconductor technology. 
• Trong các trường hợp này, nhà đầu tư cần xem xét:
• Ai sở hữu IP? Ai kiểm soát dữ liệu? Dữ liệu được lưu ở đâu? Ai có quyền truy cập? Công nghệ có thể được sử dụng cho mục đích quân sự/lưỡng dụng không? Nhà đầu tư có liên hệ với foreign state hoặc state-owned enterprise không? Chuỗi cung ứng của Canada có bị phụ thuộc hoặc tổn thương không?
• Những câu hỏi này ngày càng trở nên quan trọng trong quá trình thẩm định đầu tư.

12. Nhà đầu tư nước ngoài có thể được hưởng lợi gì?

• Một dự án công nghệ cao được xây dựng phù hợp tại Canada có thể có nhiều lợi thế:
• Tiếp cận thị trường Bắc Mỹ; hệ sinh thái R&D; nhân lực công nghệ; đại học và viện nghiên cứu; chương trình hỗ trợ đổi mới; SR&ED; vốn tư nhân; cơ sở hạ tầng AI; khả năng xuất khẩu; và môi trường pháp lý tương đối ổn định.
• Đặc biệt, việc xây dựng hoạt động R&D thực chất tại Canada có thể giúp doanh nghiệp khai thác các cơ chế hỗ trợ đổi mới phù hợp, thay vì chỉ đặt một công ty “vỏ” tại Canada.

13. Đầu tư công nghệ cao và nhập cư Canada

• Nhà đầu tư cần phân biệt rõ:
• Đầu tư công nghệ cao ≠ tự động được cấp thường trú Canada.
• Việc thành lập một công ty công nghệ, đầu tư vốn hoặc sở hữu cổ phần không tự động tạo ra PR. Nếu mục tiêu đồng thời là đầu tư + nhập cư, chiến lược phải kết hợp riêng giữa:
• Investment strategy → corporate structure → immigration status → business plan → tax planning → employment → compliance.
• Đặc biệt, chính sách business immigration của Canada đã thay đổi mạnh trong năm 2026, vì vậy không nên quảng cáo một dự án công nghệ như một “con đường PR tự động”.

14. Đánh giá triển vọng năm 2026

• Có thể thấy chính sách Canada hiện đang chuyển từ mô hình “thu hút mọi dòng vốn công nghệ” sang “thu hút vốn công nghệ có chiến lược”.
• Ba nhóm mục tiêu nổi bật là:
• Một là, thu hút vốn và năng lực công nghệ quốc tế để mở rộng sản xuất, R&D và thương mại hóa tại Canada.
• Hai là, phát triển năng lực công nghệ nội địa, đặc biệt ở AI compute, chip, cloud, cybersecurity và các công nghệ tiên tiến.
• Ba là, bảo vệ chủ quyền công nghệ và an ninh kinh tế, thông qua Investment Canada Act, Sensitive Technology List và các cơ chế national security review. (Cổng Thông Tin ISDE)
• Đây là một sự cân bằng rất quan trọng: Canada không đóng cửa với nhà đầu tư nước ngoài, nhưng giá trị mà khoản đầu tư tạo ra cho Canada ngày càng trở thành yếu tố quan trọng.

15. Kết luận

• Chính sách đầu tư công nghệ cao tại Canada năm 2026 có thể được tóm tắt bằng công thức:
• Vốn quốc tế + công nghệ + R&D + nhân lực + IP + thương mại hóa + tạo việc làm + an ninh kinh tế = đầu tư công nghệ có giá trị cao cho Canada.
• Canada đang mở rộng đầu tư vào AI, điện toán hiệu năng cao, bán dẫn và công nghệ tiên tiến; đồng thời tiếp tục sử dụng SR&ED và các quỹ đổi mới để hỗ trợ hoạt động R&D và thương mại hóa. (Cổng Thông Tin ISDE)
• Đối với nhà đầu tư nước ngoài, cơ hội lớn nhất không nhất thiết nằm ở việc chỉ đưa vốn vào Canada, mà ở việc xây dựng một hệ sinh thái công nghệ thực chất tại Canada: thành lập doanh nghiệp, đặt R&D, tuyển dụng nhân lực, phát triển IP, tạo sản phẩm và mở rộng thị trường toàn cầu.
• Tuy nhiên, càng là công nghệ chiến lược, nhà đầu tư càng phải chú trọng Investment Canada Act, national security, dữ liệu, IP, nguồn vốn, thuế và tuân thủ pháp luật. Vì vậy, trước khi thực hiện giao dịch, nhà đầu tư nên có sự phối hợp giữa luật sư đầu tư nước ngoài, luật sư doanh nghiệp/IP, chuyên gia thuế–kế toán và chuyên gia di trú nếu kế hoạch có yếu tố định cư.
• Đối với nhà đầu tư Việt Nam, những lĩnh vực đáng nghiên cứu tại Canada trong giai đoạn 2026–2030 có thể gồm AI, phần mềm doanh nghiệp, cybersecurity, AgriTech, biotech, robotics, advanced manufacturing, semiconductor supply chain, clean technology và AI infrastructure. Trong mỗi lĩnh vực, cần đánh giá riêng điều kiện đầu tư, quyền sở hữu, khả năng nhận hỗ trợ và mức độ nhạy cảm về an ninh quốc gia trước khi triển khai dự án.

​BOOKING TRAVEL IMM [R] - LIÊN HỆ CHÚNG TÔI